Nagpur Water Crisis : विदर्भासह नागपूर शहरात अद्यापही मान्सूनने हजेरी न लावल्यामुळे उपराजधानीवर पाणीटंचाईचे मोठे संकट घोंगावू लागले आहे. जून महिना संपत आला तरी उन्हाची तीव्रता कमी झालेली नाही, ज्यामुळे जलशयातील पाण्याचे बाष्पीभवन वेगाने होत आहे.
येणाऱ्या दिवसांमध्ये जर पाऊस आला नाही तर, नागपूर शहराच्या पाणीपुरवठ्यावर याचा वाईट परिणाम होऊ शकतो.
परिस्थितीचे गांभीर्य ओळखून नागपूर महानगरपालिकेला आतापासूनच पिण्याच्या पाण्याचे कडक नियोजन करावे लागणार आहे.
महिन्याभरात २० टक्क्यांनी घटला जलसाठा!
नागपूर शहराला महत्त्वाचा पाणीपुरवठा करणाऱ्या नवेगाव खैरी प्रकल्पामधील राहिलेल्या जलसाठ्यात मागील एका महिन्यात तब्बल २०.७२ टक्क्यांची मोठी घट पाहायला मिळत आहे.
नवेगाव खैरीची स्थिती:
२० मे रोजी या जलाशयात ८७.५३ टक्के पाणी शिल्लक होते, ते २१ जून २०२६ पर्यंत घटून ६६.८१ टक्क्यांवर आले आहे. गेल्या वर्षी याच तारखेला या प्रकल्पात ७८.४३ टक्के साठा उपलब्ध होता, म्हणजेच गेल्या वर्षीच्या तुलनेत यंदा पाणी लक्षणीयरीत्या कमी आहे.
तोतलाडोहची पातळी:
यासोबतच तोतलाडोह धरणाची पाणीपातळीही अवघ्या ५०.५६ टक्क्यांवर खाली आली आहे.
Also Read : ‘गुगल’वर स्वस्त सिमेंट शोधणे पडले महाग; नागपूरच्या उद्योजकाला सायबर भामट्यांनी लावला २.३० लाखांचा चुना!
असे आहे नागपूरच्या पाणीपुरवठ्याचे गणित | Nagpur Water Crisis
नागपूर शहराची तहान भागवण्यासाठी दररोज ७३० ते ७४० एमएलडी (दशलक्ष लीटर) पाण्याची अत्यंत आवश्यकता असते. हा पुरवठा खालील दोन मुख्य केंद्रांद्वारे केला जातो:
१. पेंच जलशुद्धीकरण केंद्र (१ ते ४)
नवेगाव खैरी जलाशयातून कालव्याद्वारे पेंच केंद्रापर्यंत पाणी आणले जाते. येथून दररोज ५३० ते ५४० एमएलडी पाणी शुद्ध करून शहरात सोडले जाते.
२. कन्हाण जलशुद्धीकरण केंद्र
कन्हाण नदीतून दररोज २०० एमएलडी पाणी उपसले जाते. मात्र, उन्हाळ्यामुळे नदीची पातळी कमालीची खालावली आहे. नदी कोरडी पडू नये म्हणून मुख्य कालव्याद्वारे नदीत अतिरिक्त पाणी सोडावे लागत आहे.
Also Read : हुंड्याच्या हव्यासाने कॅनडातही सोडले नाही; विवाहितेचे १४ तोळे सोने हडपल्याचा आरोप
हवामान खात्याने पावसाबाबत चिंता व्यक्त केली असून जर पावसाने अशीच ओढ दिली, तर पेंच आणि कन्हाण या दोन्ही स्रोतांवर प्रचंड ताण येईल आणि नागपूरकरांना पाणी कपातीचा सामना करावा लागू शकतो.
“पाणी हेच जीवन आहे! धरणांमधील कमी पातळी पाहता, नागपूरकरांनी पाण्याचा वापर काटकसरीने करणे आवश्यक आहे. नळ उघडे सोडू नका, वाहने धुण्यासाठी पाण्याचा अपव्यय टाळा. आज आपण पाणी वाचवले, तरच उद्याचे संकट टळू शकेल!”